Listen now for free
Jude
در این قسمت از «کلمه حیات» مطالعه نامه یهودا را شروع میکنیم؛ یکی از کوتاهترین نامههای عهد جدید که با وجود تنها ۲۵ آیه، پیامی بسیار عمیق و جدی درباره ایمان، حقیقت انجیل و زندگی مقدس دارد.
در این مقدمه، با زمینه تاریخی نامه یهودا، چالشهای پذیرش آن در کانون عهد جدید، موضوع نویسنده نامه، و دلیل اهمیت این پیام برای کلیسای امروز آشنا میشویم.
یهودا ایمانداران را دعوت میکند که برای «ایمانی که یکبار برای همیشه به مقدسین سپرده شد» ثابتقدم بمانند، تعالیم نادرست را تشخیص دهند، در محبت خدا زندگی کنند و چشمانتظار رحمت خداوند عیسی مسیح باشند.
در طول این مطالعه با هم بررسی خواهیم کرد:
• نویسنده نامه یهودا چه کسی بود؟
• چرا این نامه در تاریخ کلیسا با پرسشهایی روبهرو شد؟
• منظور یهودا از هشدار درباره تعالیم نادرست چیست؟
• چگونه میتوانیم امروز در ایمان خود استوار بمانیم؟
امیدواریم این مطالعه کلام خدا باعث رشد روحانی، شناخت عمیقتر حقیقت و تشویق شما در مسیر ایمان به عیسی مسیح باشد.
خوشحالیم که همراه ما هستید.
برکت خداوند با شما.
-
-
- 01 Episode
- مقدمه نامه یهودا | Jude 1
نص:
مقدمه نامه یهودا
سلام دوستان
من امین افشارنادری هستم از کلمه حیات و امیدوارم که همچنان شما را کنار خودمان داشته باشیم تو بررسی کلام خدا.
اینبار قراره به یکی از کوتاهترین نامههای عهد جدید را بررسی کنیم، نامه یهودا که با وجود کوچک بودنش، پیام خیلی جدی و عمیقی داره درباره حفظ کردن ایمان، موضوع تعلیم صحیح اهمیت داشتن زندگی مقدس و بازگشت خداوند.
تو طول تاریخ کلیسا، نامه یهودا یکی از بخشهایی بوده که برای ورود به کانون عهد جدید، چالشهای زیادی رو پشت سر گذاشت مثل نامههای یعقوب و ۲ پطرس و حتی درباره الهامی بودن اونها بحثهای زیادی در قرون نخست میلادی وجود داشته.
یکی از مهمترین دلائل، استفاده یهودا از مطالبی هست که تو نوشتههای یهودی خارج از عهد عتیق پیدا میشه. مثلاً آیات ۹ و ۱۴ که از نوشتههای کتب رسمی یهودیان یا کلیسا نیست، حالا قراره درباره این موضع مفصلتر صحبت کنیم اما نوشتههای آپوکریفا یا قانون ثانی که تو بعضی فرقههای مسیحی مثل کاتولیک و ارتدوکس جایگاه متفاوتی دارن اما کتب عروج موسی یا خنوخ «کتب سوداپیگرافا»، بخشی نیست که در کتب مقدس وجود داشته باشن.
همین موضوع باعث شد بین مسیحیان درباره جایگاه این نامه سؤالهایی مطرح بشه؛ واسشون این مهم بود که چطور ممکنه یک نوشته الهامی از منابعی استفاده کنه که تو مجموعه کتابهای مقدس یهودیان قرار نداشتند. البته باید بدانیم که این سوالها باعث نشد کلیسا بدون بررسی این نامهها را بپذیرد، بلکه تو بررسی شواهد مختلف و گذشت زمان، نامه یهودا به عنوان یکی از کتابهای قانونی عهد جدید شناخته شد.
نویسنده این نامه یهودا هستش که تو آیه اول خودش را بنده عیسی مسیح و برادر یعقوب معرفی میکند. در عهد جدید چند نفر با نام یهودا وجود دارند؛ در انجیل لوقا فصل ۶ و همچنین در اعمال رسولان، از یهودا برادر یعقوب در میان رسولانی که عیسی انتخاب کرد نام برده شده است. از طرف دیگر، در سنت کلیسا برای مدت طولانی بسیاری باور داشتند که نویسنده این نامه همان یهودایی است که برادر عیسی بوده. اما این موضوع با این پرسش روبهرو میشه که تو در انجیل متی و مرقس، از برادران عیسی نام برده شده و گفته شده که آنها در ابتدا به او ایمان نداشتند پس تو زمان انتخاب شاگردها، اونها هنوز بی ایمان به عیسی میتونستن باشن گرچه ممکنه که بعدها به عیسی ایمان آورده باشن. پس تو طول تاریخ، درباره هویت دقیق یهودای نویسنده این نامه دیدگاههای مختلفی وجود داشته.
با این وجود، بعد از بررسیهای طولانی، کلیسا این نامه را به عنوان بخشی از کلام خدا پذیرفت. یک چیزی که میخوام بهتون بگم اینه که هدف ما تو این برنامهها، بررسی کردن تمام جزئیات تاریخی یا پاسخ به همه پرسشها مربوط به تاریخ کلیسا نیست. این موضوعات مهم هستند، اما هدف اصلی ما این است که با ایمانی که به کلام خدا داریم، دنبال برکتی باشیم که خداوند میخواد بهمون بده با کلام خودش چون اطمینان داریم که خداوند برای شناخت خودش، رشد روحانی ما و هدایت کلیسا کلام خودش را حفظ کرده.
پس میخواهیم ببینیم خداوند امروز از طریق این نامه با ما چه صحبتی میکنه.
از آیه اول میتوانیم ببینیم که یهودا گروه خاص و محدودی از مسیحیان را در نظر نداشته است، بلکه به همه کسانی است که به عیسی مسیح ایمان آوردهاند نوشته.
همینطور به نظر میاد تعالیم نادرستی که یهودا با آنها مقابله میکند، تنها یک مشکل محلی و محدود نبود. یهودا میگه که ابتدا قصد داشت درباره نجاتی که همه ایمانداران در آن شریک هستند بنویسد، اما شرایط او را وادار کرد که ایمانداران را تشویق کند تا برای ایمانی که یک بار برای همیشه به مقدسین سپرده شده است، ثابت قدم بمانند. مشکل اصلی، گروهی بودند که وارد کلیسا شده بودند، اما زندگی و تعلیم آنها با حقیقت انجیل هماهنگ نبود. آنها خداوندی عیسی مسیح را انکار میکردند و فیض خدا را بهانهای برای رفتارهای گناهآلود اخلاقی و جنسی خودشون قرار داده بودند.
ما دقیقاً نمیدانیم این افراد چه گروهی بودند، اما از سخنان یهودا میفهمیم که مشکل آنها فقط یک اختلاف فکری ساده نبود، بلکه تعالیم آنها بر زندگی اخلاقی ایمانداران نیز تأثیر میگذاشت. شباهت زیادی میان نامه یهودا و بخشهایی از نامه دوم پطرس وجود دارد که نشان میده که کلیسای نخستین با خطرات مشابهی روبهرو بوده و خداوند از طریق شهادتهای مختلف، قوماش را نسبت به این خطرها آگاه کرده.
همینطور درباره تاریخ نگارش این نامه هم دیدگاههای مختلفی وجود دارد اما احتمالش هست که قبل از تخریب اورشلیم تو سال ۷۰ میلادی این نامه نوشته شده باشه چون این نامه هشدارهایی درباره مجازات گناهکاران صحبت میکنه و اگر اورشلیم خراب شده بود، میتونست از این موضوع برای تائید صحبتشاش استفاده کنه.
اما مهمتر از همه اینها، پیام خود نامه هست: ایمانداران باید در ایمان ثابت بمانند، حقیقت را بشناسند، زندگی مقدسی داشته باشند و در میان تعالیم گوناگون این دنیا، به عیسی مسیح وفادار بمانند.
پس در این مطالعه، در کنار توجه به زمینه تاریخی، میخواهیم قلب خود را باز کنیم تا ببینیم خداوند امروز چگونه ما را دعوت میکند که برای ایمان خود بایستیم، در محبت خدا بمانیم و منتظر رحمت خداوند ما عیسی مسیح برای حیات جاودانی باشیم.
خوشحال میشم که تا انتهای این نامه با ما باشید.
برکت خداوند با شما.
Social Media:
Website: https://kalameye-hayat.com
Telegram: https://t.me/KalameyeHayatofficial
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCyhbpNCwyvva-yH1gwFNw1w/videos
#پادکست_مسیحی
#کلمه_حیات
#کتاب_مقدس
#نامه_یهودا#رساله_یهودا
#عیسی_مسیح#تعلیم_کتاب_مقدس
#تفسیر_کتاب_مقدس#ایمان_مسیحی
#زندگی_مسیحی
#مسیحیت
#عهد_جدید
#مطالعه_کتاب_مقدس
#کلام_خدا
#ایمان_به_عیسی
#دفاع_از_ایمان
#معلمان_دروغین
#هشدار_روحانی
#زندگی_مقدس
#رشد_روحانی
#کلیسای_اولیه
#تاریخ_کلیسا
#الهام_کتاب_مقدس
#بازگشت_عیسی
#رحمت_خدا
#وفاداری_به_مسیح
#شناخت_خدا
#پیام_انجیل -
- 02 Episode
- نامه یهودا ۱ الی ۴ | Jude 1 : 1-4
نص:
آیا فیض مجوز گناه است؟
یکی از چیزهایی که خیلی وقتها برای افراد غیر مسیحی یک سنگ لغزشه اینه که اگر مسیح همه گناهان ما را میبخشه، آیا این مجوزی برای گناه کردن نیست چون اون همیشه میبخشه؟
این چیزیه که ما اسمش را میزاریم سواستفاده از فیض، لغتی که اگرچه در کتاب مقدس نیامده اما معنی آن را میشه تو جاهای زیادی از جمله مثل نامه رومیان فصل ۶ دید، اینکه مسیحی تولد تازه یافته، کسی که طعم بخشش را واقعاً چشیده و از گناه آزاد شده، پس نمیتونه تو گناه زندگی کنه و توبه نکنه.
اما نسبتا زمان زیادی برده شد تا این موضوع واقعاً توسط افراد پذیرفته بشه چون فرهنگی که تو روم و یونان رواج داشت، کاملا بی بند و بارانه بود و افراد زیادی بودن که دوست داشتن هم مسیحیت را داشته باشن و هم لذتها و گناهان قبل از توبه را.
این یکی از چیزهایی هستش که یهودا تو همون آیات اول نامهاش بهش اشاره میکنه، گروهی که مدعی ایمان مسیحی هستن اما توبه حقیقی نکردن و دست از زندگی گناهآلود و ناپاکی جنسیاشون نکشیدن و حتی منکر خداوندی عیسی هستن.
بیاید آیات امروز از ۱ تا ۴ را نگاه کنیم و بعد ادامه بدیم.
از طرف یهودا، غلام عیسی مسیح و برادر یعقوب به برگزیدگانی كه محبوب خدای پدر هستند و در عیسی مسیح محفوظ میباشند. رحمت و آرامش و محبّت در میان شما روز افزون باد. ای دوستان عزیز، بسیار مشتاق بودم دربارهٔ نجاتی كه همهٔ ما با هم در آن شریک میباشیم به شما بنویسم، امّا ناگهان احساس کردم كه باید شما را تشویق کنم تا از ایمانی كه خدا یکبار برای همیشه به مقدّسین خود عطا کرده است، دفاع نمایید. زیرا عدّهای مخفیانه به میان ما راه یافتهاند. این اشخاص خداناشناس، فیض خدای ما را بهانهای برای فساد اخلاقی خود قرار میدهند و یگانه مولا و خداوند ما، مسیح را منكر میشوند. کتابمقدّس مدتها پیش محکومیت آنها را پیشبینی کرده بود و آن امروز واقع شده است.
یهودا اینقدر سریع سر موضوع اصلی میره که من رو یاد اشعیا میندازه که همون فصلهای اول کتابش، بخاطر وضعیت روحانی یهودیان، همون اول سر موضوع اصلی میره بدون هیچ مقدمهای.
افرادی وارد کلیسا شدن که در ظاهر مسیحی هستن مثل سایر افراد کلیسا اما مخفیانه چیزهایی را وارد جماعت خدا کردن که وقتی به اصل یونانیاش نگاه میکنیم، خیلی ترسناک میاد.
تو ترجمه دیگه این فساد اخلاقی فجور ترجمه شده که از اصل یونانی Aselgeia خیلی بیشتر از یک گناه ساده پنهانی هستش.
این لغت به معنای اینه که:
- هیچ حد و مرزی برای لذتجوی قائل نیستن.
- بدون هیچ شرمی، جلوی افراد انجام میشه و رفتارهای غیر اخلاقی را در بر میگیره که کاملا مغایر با اخلاقیات مسیحی هستش.
حضور این افراد با یک پرچم یا علامت و ظاهر و حرفهای منحرفانه نبود بلکه مثل سایر ایمانداران در کلیسا وارد شده بودن، شاید حتی دعا میکردن و در مشارکتهای خیلی فعال بودن اما رفته رفته چیزی که در دلشون مخفی کرده بودن را ظاهر کرده بودن.
چه دلیلی برای ادامه حضور آنها تو کلیسا وجود داشت؟
این سوءاستفاده از فیض خدا هست: اونها احتمالا معتقد بودند که چون خدا «فیاضه و گناهان را میبخشه»، پس ادامه دادن گناه اهمیتی نداره؛ یا یجورایی میشه گفت که فکر میکردن که فیض خدا «مجوزی هستش که هر نوع بیبندوباری جنسی را انجام بدن».
و یهودا میگه که حتی خداوندی عیسی را انکار کرده بودن.
موضوع این نیست که حتما شخص بگه عیسی خداوند نیست بلکه منظور اینه که آنها اقتدار اخلاقی مسیح را در زندگی خودشون رد میکردند. احتمالا آنها هم«مسیح نجاتدهنده خودشان میدونستن، اما خودشان را آزاد میدین که هر طوری که میخوان (حتی با بیبندوباری جنسی) زندگی کنن.
میدانید حتی پطرس هم درباره این افراد هشدار داده بود و میگه این افراد با (فجور و انحرافات جنسیاشون) باعث بدنامی «ایمان مسیحی» شدن. این نشان میده که هر دو این رسولان با چه چالشی تو کلیسا روبرو شده بودن، نفوذ افرادی بوده که «آزادی مسیحی» را با «آزادی گناه و انحراف جنسی» اشتباه گرفته بودند.
میدانید این موضوع فقط بخاطر این خطرناک نیست چون که خودشان را درگیر این گناهان کرده بودن، بلکه خطرناکتر این بوده که یک الهیات غلط ساخته بودند تا بتوانند گناهان خودشان را خود را تحت پوشش «فیض خدا» توجیه کنند.
متاسفانه این موضوع امروز هم در جامعه دیده میشه، افرادی که خودشان را مسیحی یا تعمید گرفته یا حتی دارای مدارک الهیاتی گاها میدانن اما زندگی و رفتار آنها طوری هستش که مسیحیت را زیر انتقاد میبرن یا بدنام میکنن.
ممکنه که وقتی به زندگی خودمون نگاه کنیم، شاید رگههایی از این نوع رفتارها را تو زندگی خودمون ببینیم. نه اینکه خداوندی مسیح را با رفتارمون انکار کنیم اما چیزهایی تو زندگیمون باشن که برای افرادی که میدانن ما مسیحی هستیم، سنگ لغزش باشه. رفتار ما تو جامعه، یا نوع کار کردنمون، رفتارمون با همسایهها یا خانوادهامون یا ….
خداوند نجات دهنده پر محبت ما هست که ایمان داریم به عدالت اون و قدوسیت اون که با فیض خودش ما را نجات داده و ما را به سمت نور عجیب خودش کشانده و این خداوند از ما خواسته که ما هم نور باشیم برای این دنیا.
انجیل متی میگه:
بگذارید نور شما بر مردم بتابد تا اعمال نیکوی شما را دیده، پدر شما را که در آسمان است تمجید نمایند
همیشه دفاع ما از ایمان مسیحیامون، با بحثهای الهیاتی نیست بلکه بزرگترین دفاع ما کاری هستش که مسیح تو زندگی ما شروع کرده. اینه که خیلی وقتها دنیای تاریک را با این سوال روبرو میکنه که چرا ما مثل دنیا خودمون را درگیر چیزهای بیهوده و باطل نمیکنیم و چرا متفاوت هستیم؟ چرا ما این آرامش را داریم در دل طوفانهایی که شکل میگیره.
بزارید نور مسیح در شما به دنیا بتابه.
برکت خداوند با شما باشه.
Social Media:
Website: https://kalameye-hayat.com
Telegram: https://t.me/KalameyeHayatofficial
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCyhbpNCwyvva-yH1gwFNw1w/videos
#پادکست_مسیحی
#کلمه_حیات
#کتاب_مقدس
#نامه_یهودا
#رساله_یهودا
#عیسی_مسیح
#تعلیم_کتاب_مقدس
#تفسیر_کتاب_مقدس
#ایمان_مسیحی
#زندگی_مسیحی
#مسیحیت
#عهد_جدید
#فیض_خدا
#سوءاستفاده_از_فیض
#توبه
#تولد_تازه
#قدوسیت
#انجیل
#خداوندی_مسیح
#دفاع_از_ایمان
#نور_جهان
#شاگردی
#رشد_روحانی
#اخلاق_مسیحی
#رومیان6
#آزادی_در_مسیح
#انحراف_تعلیمی -
- 03 Episode
- نامه یهودا ۵ الی ۷ | Jude 1 : 5-7
نص:
وقتی خداوند میگه: به یاد بیار!
گاهی از خودم میپرسم و شاید این سوال واسه شما هم پیش اومده باشه که: چرا ما دائما در حال تکرار تاریخ هستیم؟ با اینکه بارها با چشم خودمون دیدیم و تاریخ هم بهمون نشان داده که عاقبت پافشاری رو یه چیز اشتباه و مقاومت جلوی درستی چیه، اما باز هم همون راه را با اصرار ادامه میدیم.
فکر کنم فراموشکاری یا سرسختی و لجبازی، یکی از اصلیترین چیزاییه که باعث میشه دائما اتفاقاتی بیفته که برامون خیلی خوشایند نیست. خیلی زود یادمون میزه که کجا بودیم، به چه قیمتی نجات پیدا کردیم و خدا چه کارهایی واسمون انجام داده. مثلا کتاب داوران را تو عهد عتیق بیاد بیارید. قوم اسرائیل وارث سرزمین کنعان شد، اما مدتی نگذشت که خودشان هم همون گناهانی را کردن که خدا به خاطر همونها، کنعانیان را توسط خود قوم اسرائیل مجازات کرده بود. پس به خاطر این سرکشیها، خدا از اقوام دیگه استفاده کرد تا قوم اسرائیل را مجازات کنه. این باعث میشد که یهودیان توبه کنن و برگردند و آرامش خدا دوباره بیاد، اما باز بعد از مدتی دقیقا همین چرخه و اتفاقات تکرار میشد.
در مزامیر بارها میخونیم: «اعمال خدا را به یاد بیاور و کارهای او را فراموش نکن.» قوم اسرائیل مدام به خاطر همین فراموشکاریها و سرکشیهاشون توبیخ میشدن. این دقیقا همان چیزیه که یهودا،با سه نمونه مختلف سعی میکند به کلیسا یادآوری کنه و ما را بیدار نگه داره.
بیایید با هم به این بخش از آیات ۵ تا ۷ نگاه کنیم:
اگرچه شما این حقیقت را خوب میدانید، باز هم میخواهم یادآور شوم که خداوند با وجود آنکه قوم اسرائیل را به سلامتی از مصر بیرون آورد، بعدها آن کسانی را که ایمان نداشتند، نابود ساخت. همچنین خدا فرشتگانی را که مقام والای خود را حفظ نکردند و مکان اصلی خود را ترک نمودند، تحت ظلمت و در زنجیرهای ابدی نگاه داشته است تا در روز داوری محکوم شوند. همین طور شهرهای سدوم و عموره و شهرهای مجاور آنها که خود را به زناکاری و انحرافات جنسی تسلیم کردند، اکنون به عنوان عبرت در آتش جاودانی مجازات میشوند.
بیایید این سه نمونه را بهتر بررسی کنیم:
اولین نمونه، قوم اسرائیل هستن. این فکر کنم بیشتر از بقیه واسه ما شناخته شده باشه.
یهودا تک تک کارهایی را که قوم اسرائیل انجام داده بودند جدا جدا ذکر نمیکنه. ما میدونیم که چقدر گله و شکایت کردن. یک روز واسه آب، یک روز واسه غذا، یا سراغ گناهانی مثل بتپرستی و زناکاری رفتند یا حاضر نشدن وارد سرزمین کنعان بشن و کلی اتفاق دیگه، اما یهودا همه این گناها را تو یک کلمه میبینه: بی ایمانی. بی ایمانی، منشا و ریشه همه گناهاشون بود.
دومین مورد، فرشتههایی هستند که به خاطر گناهشان جایگاهشون را از دست دادن.
فرشتههایی که زمانی تو نور خدا زندگی میکردن، الان باید تو زنجیر و تاریکی به سر ببرن. سوال نگران کننده اینه که: اگر موجوداتی با همچین جایگاه و رتبهای، به خاطر گناهشون داوری شدن، انسان چطور میتونه تصور کنه که از پیامد گناهش در امان خواهد موند؟
و سومین مورد هم شهرهای سدوم و عموره و شهرهای اطراف آنها هستن. کتاب مقدس از ادمه و صبوئیم هم صحبت میکند که به خاطر همان گناهان از بین رفتن. نکته جالب اینه که شهرهای کوچکتر از شهرهای بزرگتر تقلید میکنن و همان کارهای نادرست را انجام دادن و دقیقا همون نتیجه را هم دریافت کردن. اینجا یک نکته وجود داره: اگر افراد شناختهشده یا عدهای یک سری کارها را انجام بدن، اتوماتیک این تبدیل به یک الگو یا تبلیغ واسه بقیه میشه و برعکس، اگر کاریو انجام ندن، ممکنه بقیه هم آن کار را تکرار نکنن. این یک هشدار خیلی جدی است که اگر مردم بخواهن تو مسیر گناه قدم بردارن، حتی اگر میلیونها نفر هم بخوان همونطوری ادامه بدن، باز هم این موضوع کمکی نمیکنه و خطرناکه، چون تعداد زیاد افراد، هیچ وقت مانع خشم و عدالت خدا نمیشه.
این به خادمین و معلمین هم خیلی جدی ربط پیدا میکنه چون وظیفهای که خداوند از آنها انتظار داره این نیست که دائما آموزهها و تعالیم جدید اختراع کنن، بلکه باید همون حقایقی را که قبلا کتاب مقدس تعلیم داده را دوباره به مردم یادآوری کنن.
حقیقتی که یک وقتی به خوبی شناخته میشد، گاهی به تدریج و با گذشت زمان از خاطرهها محو میشه و حتی اگر کاملا هم فراموش نشده باشه، دیگر در عمل تاثیر خاصی روی زندگی و سبک زندگی افراد ممکنه نداشته باشه. به همین دلیله که ما دائما نیاز داریم حقایق کلام خدا را دوباره بشنویم، به یاد بیاریم و تو زندگی خودمان به کار ببریم.
میدانید، ما با همان خدایی روبرو هستیم که قوم اسرائیل باهاش طرف بودن. خداوند نسبت به کمایمانی آنها دائما رئوف بود، نسبت به درخواستها و شکایتهای آنها صبر میکرد و دائما با فیض باهاشون برخورد میکرد، اما در نهایت، وقتی آنها تو بیایمانی خودشون پافشاری کردن، خشم خدا شعلهور شد و آنها را داوری کرد.
این چیزها همانطوری که یهودا میگه باید واسه ما نمونه و عبرت باشد. افرادی که حتی دعوت شده بودند یا تو جایگاه خاصی قرار داشتن، به خاطر بیاعتنایی، سرکشی یا فراموش کردن جایگاهشان، همه چیزشون را از دست دادن. ما هم دقیقا به همین فیض خدا وابستهایم و این بزرگترین تسلی واسمون میتونه باشه که خداوند تو ۱ قرنتیان ۱: ۸ وعده داده بهمون که:
او نیز شما را تا به آخر استوار خواهد ساخت تا در روز خداوند ما عیسی مسیح بینقص باشید.
این وعده خداوند به ماست.
برکت و آرامش خداوند با همه شما باشد.
Social Media:
Website: https://kalameye-hayat.com
Telegram: https://t.me/KalameyeHayatofficial
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCyhbpNCwyvva-yH1gwFNw1w/videos
#پادکست_مسیحی
#کلمه_حیات
#کتاب_مقدس
#نامه_یهودا
#رساله_یهودا
#عیسی_مسیح
#تعلیم_کتاب_مقدس
#تفسیر_کتاب_مقدس
#ایمان_مسیحی
#زندگی_مسیحی
#مسیحیت
#عهد_جدید
#بی_ایمانی
#فراموشی
#سرکشی
#توبه
#گناه
#داوری_خدا
#عدالت_خدا
#فیض_خدا
#هشدار_خدا
#عبرت
#قوم_اسرائیل
#فرشتگان
#سدوم_و_عموره
#کلام_خدا
#رشد_روحانی
#انجیل
-
Published: 08/08/2026